Rất nhiều năm qua, nhiều tỉnh, thành trong cả nước đã tổ chức nhiều Tọa đàm, hội thảo xoay quanh chủ đề Bảo tồn và phát huy di tích lịch sử - văn  hóa gắn với phát triển du lịch. Có nhiều nhận định, nhiều ý kiến trao đổi, đề xuất nhiều giải pháp để tìm ra hướng đi, hướng phát triển phù hợp với quy luật phát triển chung của vùng và cả nước. Một số  mô hình tốt cho việc thực hiện mục tiêu này đã đem lại kết quả khả quan, là điểm đến của nhiều du khách trong và ngoài nước.

Đối với TP. Cần Thơ mới, tiềm năng và thế  mạnh về du lịch gắn với điểm đến là các di tích Lịch sử - văn hóa đã được lãnh đạo 3 địa phương trước khi hợp nhất trao đổi thảo luận khá nhiều với sự tư vấn của một số chuyên gia du lịch trong cả nước. Căn cứ vào Nghị quyết Đại hội Đảng bộ TP. Cần Thơ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 và thực tế tình hình du lịch của TP. Cần Thơ mới, tôi xin có một số ý kiến trao đổi, đề xuất như sau: 

1. Làm gì, làm thế nào để bảo tồn các di tích LS-VH tại TP Cần Thơ mới? Theo thống kê trước kia, tỉnh Hậu Giang có 17 di tích VH-LS, trong đó  có 1 DT quốc gia cấp đắc biệt và 8 di tích cấp quốc gia, 8 di tích cấp tỉnh; tỉnh Sóc Trăng có 8 di tích cấp quốc gia và 45 di tích cấp tỉnh. TP. Cần Thơ cũ có 14 di tích cấp quốc gia, 24 di tích cấp thành phố. Ngoài ra, thành phố còn sở hữu 6 Di sản Văn hóa phi vật thể được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể Quốc gia. 2 tỉnh HG và ST cũ cũng có một số di sản văn hóa phi vật thể, có giá trị độc đáo, góp phần thu hút khách du lịch trong nước và quốc tế đến tham quan.

Hiện nay, vấn đề bảo vệ di tích LS-VH chưa thật sự được đầu tư  đầy đủ để bảo vệ, bảo dưỡng lâu dài. Các nguồn lực chưa được huy động theo như mong muốn. Một phần do kinh phí ngân sách chưa đáp ứng đầy đủ, một phần do cơ chế chính sách chưa phù hợp. Cho nên, cần có giải pháp tốt hơn, nhất là huy động tốt nguồn lực xã hội trong việc bảo tồn các di tích LS-VH của địa phương và phạm vi cả nước. Có thể rút kinh nghiệm từ việc xây dựng các ngôi thờ tự hay một số công trình  VH-LS khác ở các địa phương.

 

2. Để đưa các di tích LS-VH gắn với hoạt động du lịch không phải dễ dàng. Trước hết, cần phân định rõ từng lọai hình di tích, giá trị, hiệu quả  của các di tích LS-VH khi gắn với hoạt động du lịch, thị hiếu, sự tìm tòi khám phá . . . của khách du lịch, nhất là khách du lịch quốc tế. Không thể cho rằng di tích LS – VH nào cũng có thể đưa vào, gắn với các hoạt động du lịch, mà cần có nhiều yếu tố liên quan khác. Đó là những yêu cầu cần có, cần đủ, đáp ứng đúng nhu cầu du khách khi đến tham quan các điểm du lịch. Một số di tích về lịch sử liên quan đến chiến tranh cần chú ý khai thác phù hợp với từng nhóm du khách. Ngoài ra, cũng cần có sự liên kết, đa dạng khi giới thiệu tổ chức cụm điểm tham quan liên hoàn trong khu vực khi tổ chức một tua du lịch trong ngày hay nhiều ngày hơn.

3. Như vậy, cần lưu ý phải làm tốt phân khúc thị trường du khách, tức từng nhóm, thành phần du khách sẽ có nhu cầu điểm đến du lịch khác nhau kèm với những điều kiện về giao thông đi lại, ăn nghỉ, vui chơi giải trí, nghỉ dưỡng, trị bệnh . . . Nhất là về an ninh, môi trường và giao tiếp, sự hấp dẫn lôi cuốn của ẩm thực của điểm đến. Đặc biệt, là khai thác, giới thiệu tốt bản sắc của văn hóa bản địa, văn hóa của dân tộc thiểu số. TP. Cần Thơ có thế mạnh về văn hóa dân tộc Khmer với các kiến trúc nghệ thuật độc đáo ở các ngôi chùa, ở các bức tượng Phật, linh thú, tranh vẽ, các truyền thuyêt; các lễ hội truyền thống, nhất là  Lễ hội Ooc om boc – Đua ghe Ngo, Đôn ta, Tết Chol Chnăm Thmay ; các loại hình nghệ thuật ca múa, sân khấu dù kê, sân khấu Rô băm . . .; phong tục tập quán, đời sống sản xuất . . . Nếu biết khai thác đúng và phù hợp, những phum sóc, ngôi chùa sẽ là những điểm đến hết sức hấp dẫn và thú vị. Có thể đầu tư cho những phum sóc Khmer kiểu mẫu, điển hình để phát triển du lịch cộng đồng, du lịch văn hóa, lễ hội . . . Đối với dân tộc Hoa, tuy số lượng và tỷ lệ so với dân số it hơn nhiều so với dân tộc Khmer, nhưng dân tộc Hoa vẫn có những truyền thống, bản sắc văn hóa mang những những nét độc đáo riêng, từ kiến trúc các ngôi miếu, cổ tự, các lễ hội, trang phục đến sự phong phú của ẩm thực, các loai bánh, nhất là bánh Pía- lạp xưỡng. Điểm đến cấp tỉnh ST cũ là Tân Huê Viên, đã và đang tiếp tục hấp dẫn du khách trong và ngoài nước. Sự hoành tráng của điểm đến, sự đa dạng của ẩm thực . . . đang là một trong những yếu tố để điểm đến này là một trong những điểm đến thu hút nhiều du khách đến Nam bộ, ĐBSCL.

4. Nhiệm vụ giới thiệu điểm đến hết sức quan trọng, đòi hỏi sự điêu luyện, nhưng gần gũi, hấp dẫn của những HDV, TTV về du lịch của địa phương, của từng điểm đến. Một số HDV theo tour của công ty A,B,C có thể chưa hiểu tường tận về điểm đến như HDV địa phương và tại điển đến. Cho nên khi giới thiệu có thể làm giảm sự hấp dẫn, du khách không chú ý lắng nghe nữa. Chúng ta có thể xem và nhớ những HDV tài nghệ của Ngả 3 Đồng Lộc, Thành cổ Quảng Trị . . . . Dĩ nhiên, phải chú ý đến đối tượng đoàn du khách ở đâu đến, độ tuổi nào, thành phần như thế nào, nam nữ, trình độ  . . .  TP. Cần Thơ có thể tổ chức cuộc thi viết và kể chuyện, giới thiệu  về các di tích LS-VH của TP, có giải thưởng tương xứng với sự đầu tư và tham gia của người dự thi.  Phần minh họa hình ảnh, clip, dùng kỹ thuật số công nghệ thông tin khi trình bày sẽ là điểm cộng thêm cho thí sinh . . . .

5. Cần có doanh nghiệp du lịch với số vốn đầu tư mạnh, có bản lĩnh, uy tín  và kinh nghiệm  trong hoạt động du lịch và đầu tư dự án. Dĩ nhiên, cần có cơ chế chính sách đầu tư phù hợp pháp luật, nhanh chóng triển khai dự án liên quan đến di sản LS-VH, hay cụm du lịch liên hoàn, liên kết với các di sản. Nguồn lực du lịch phục vụ cho các dự án được triển khai cần được quy hoạch, chuẩn bị từ đầu. Cần điều tra, khảo sát, quy hoạch sử dụng lao động tại địa phương để giải quyết tốt việc làm tại chỗ. Những người này sẽ cùng có trách nhiệm chung trong công tác giữ gìn và bảo vệ di tích LS-VH. Quá trình đào tạo, họ sẽ trở thành những con người có đầy đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ trong thời kỳ hội nhập, số hóa. Đó là kỷ năng giao tiếp, thông thạo NVCM và ngoại ngữ, sử dụng tốt công nghệ thông tin. TP. Cần Thơ với 6 trường ĐH và một số trường Cao đảng  là nguồn cung cấp nhân lực cao, hiệu quả khi ngành du lịch phát triển. Những hợp đồng đào tạo bồi dưỡng sẽ được ký kết giữa các doanh nghiệp với nơi đào tạo. Lúc đó, TP. Cần Thơ sẽ thu hút ngày càng nhiều nhân tài, nhiều chuyên gia về du lịch đến với địa phương.

6. Điều quan trọng là quá trình triển khai các dự án du lịch luôn cần đến tiêu chí bảo vệ môi trường. Đánh giá tác động môi trường (DTM) của ngành chức năng cần đảm bảo tính khoa học và bền vững khi dự án đưa vào hoạt động. . .  Vấn đề môi trường cần được quan tâm hàng đầu đối với hoạt động du lịch và triển khai các quy hoạch, thực hiện các dự án du lịch. Đó là môi trường thiên nhiên và môi trường xã hội phải được bảo vệ nghiêm ngặt. Hệ thống xử lý nước, rác, phải được hoàn chỉnh đến mức tối ưu. Hệ thống cây xanh, giao thông đi lại cần được thực hiện đúng theo tiêu chí, đảm bảo không khí trong lành cho du khách. Ngoài ra, còn có các danh mục phụ trợ khác kèm theo như công viên cây xanh, hoa kiểng, sử dụng năng lượng mặt trời, năng lượng gió . . . .

Di tích LS-VH có giá trị rất to lớn về nuôi dưỡng, phát huy truyền thống đòan kết, yêu nước, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, là nơi tổ chức lễ hội, sinh hoạt tâm linh, là niềm tự hào của cộng đồng quốc gia, dân tộc đối với thế giới. Đây là kho tàng độc đáo về kiến trúc, mỹ thuật, điêu khắc và lối sống, phong tục tập quán hàng ngàn năm của ông bà tổ tiên chúng ta để lại. Nếu có giải pháp khai thác đúng, di tích sẽ góp phần giúp cho hoạt động du lịch được phong phú hơn, góp phần giải quyết việc làm, tăng nguồn thu nhập cho lao động địa phương, cho cả vùng. Cho nên, vừa bảo tồn vừa phát huy giá trị của di tích là nhiệm vụ chung của cả hệ thống chính trị, nhất là của lãnh đạo và nhân dân địa phương có di tích. Có thể đưa nội dung chăm sóc, bảo vệ phát huy vị thế của di tích, vào các tiêu chí xây dựng nông thôn mới, văn minh đô thị. Đây là việc làm cần thiết và hiệu quả, là phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của Ông cha ta từ ngàn xưa để lại. Đồng thời góp phần vào nhiệm vụ phát huy ngành công nghiệp không khói để phát triển kinh tế- xã hội của TP. Cần Thơ mới, nâng cao cuộc sống, thu nhập của gia đình.