Gương sáng Tiến sĩ Nông học của Đồng bằng sông Cửu Long

LTS: Nhân dịp kỷ niệm 87 năm ngày phụ nữ Việt Nam, chúng tôi xin giới thiệu một số lời dạy của Bác về phụ nữ và về khoa học kỹ thuật.

Ảnh: Bác Hồ với đại biểu dự Đại hội Phụ nữ toàn quốc lần thứ III, tháng 3 năm 1961

 

Anh hùng bất khuất, trung hậu, đảm đang.

                                                    (8 chữ vàng Bác Hồ tặng phụ nữ Việt Nam)

Nếu không giải phóng phụ nữ là xây dựng Chủ nghĩa xã hội một nữa.

                                                         (Hồ Chí Minh toàn tập – tập 8 trang 498)

Sáng kiến và kinh nghiệm là của quý chung cho cả dân tộc. Chúng ta phải ra sức làm cho nó dồi dào thêm và lan rộng mãi.

                                  (Những lời Bác dạy – NXB Thanh niên, 1975 trang 42)

 

Gương sáng Tiến sĩ Nông học của Đồng bằng sông Cửu Long

Sau 2 lần lỡ hẹn, lần này chị không nỡ từ chối nên đã dành thời gian cho tôi. Chẳng phải chị khó khăn gì mà là do công việc, tôi hiểu.

Viện lúa Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), nơi chị làm việc nằm ở quận Ô Môn, qua phường Châu Văn Liêm lên khoảng 1km. Từ quốc 91 đi vào chừng 2km, một con đường nhựa xe ô tô đi lại 2 chiều thoải mái. Hai bên mép đường là những cụm bông trang đỏ rực, sen lẫn bông sao nhái vàng ươm nổi lên giữa màu xanh của lá. Hai bên là cánh đồng lúa, thửa đã đỏ đuôi, thửa mới đông sữa, buổi sáng cuối thu trời nắng nhẹ. Thỉnh thoảng những cơn gió đông thoảng qua làm cho song lúa dập dờn, rì rào nghe như tiếng ru của đất trông như bức họa đồng quê, thật thanh bình, dễ chịu.

Vào đến văn phòng thì chị cũng vừa mới từ ngoài ruộng thử nghiệm một giống lúa mới bước vào. Tuy chưa thu hoạch, nhưng nhìn nét mặt vui tươi còn lấm tấm những giọt mồ hôi, tôi hiểu rằng một giống lúa mới cho năng suất cao lại có khả năng chịu hạn, chịu mặn, thời gian thu hoạch cũng ngắn ngày…mà hôm trước họp Ban Thường vụ tôi có dịp hỏi thăm thì chị còn úp úp mở mở…Phòng làm việc của Giáo sư, tiến sĩ cũng không có gì “hoành tráng” lắm. Liếc qua tôi thấy phần nhiều là những bức ảnh về kết quả nghiên cứu lai tạo giống lúa của chị và các đồng nghiệp cộng sự, một vài tấm có hình của chị là cùng các đoàn tham quan hay hội đồng nghiên cứu – chụp ngoài đồng lúa. Còn những giải thưởng, những danh hiệu cao quý hình như chị cất kỹ trong tũ. Vừa châm trà, chị vừa bắt đầu câu chuyện ra trường chị về công tác tại Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bến Tre. Quen yêu, rồi cưới nhau: một anh chàng cùng nghề quê tận Cần Thơ. Đã gần 30 năm, suốt ngần ấy thời gian, chị gắn bó với đồng ruộng Ô Môn, và ngày đêm nghiên cứu trăn trở làm sao cho ra những giống lúa có năng suất cao, để cho bà con nông dan ĐBSCL – vựa lúa lớn nhất của cả nước có được đồng lời. Bởi như đã trở thành quy luật “được mùa thì mất giá, được giá thì mất mùa” (mất mùa do sâu bệnh, do thiên tai). Nói thì đơn giản, nhưng để làm ra một giống lúa mới là cả một quá trình, quy trình nghiêm ngặt, qua thời gian trong phòng thí nghiệm, ra tới đồng ruộng, trong điều kiện thời tiết khác nhau, đến việc thử nghiệm ở từng chất đất, từng loại phân và khả năng chống chọi với thời tiết, với sâu bệnh. Có khi thành công là niềm vui, niềm hạnh phúc, nhưng cũng không ít lần thất bại. Không chỉ xót xa về công sức, tiền bạc bỏ ra mà là sự chinh phục, ứng dụng trí tuệ, chất xám vào công trình nhưng kết quả là con số 0 tròn chỉnh.

Thua keo này, bày keo khác, người tiến sĩ nông học (phóng viên) Nguyễn Thị Lang lại đề xuất với lãnh đạo và bắt tay vào nghiên cứu, thử nghiệm.Và rồi “gái có công thì chồng không phụ”. Chỉ tính 5 năm trở lại đây, chị đã chọn, tạo và được công nhận 30 giống lúa mới được nghiệm thu đưa vào ứng dụng các tỉnh phía Nam và đồng ruộng phía Bắc. Là trưởng bộ môn di truyền và chọn giống, chị đã chủ động tìm nguồn kinh phí trong và ngoài nước để nâng cấp, trang bị cho phòng thí nghiệm phục vụ cho nghiên cứ khoa học. Từ năm 2011 đến nay, chị có 21 đề tài cấp tỉnh, quốc gia và quốc tế. Trong đó có 11 đề tài hoàn thành nghiệm thu. Chị là người chịu khó đầu tư nghiên cứu và đã cho ra 5 quyển sách chuyên ngành, 119 bài báo đã được đăng các tạp chí trong và ngoài nước. Không chỉ có vậy, GS.TS đã tham gia giảng dạy ở các trường đại học góp phần đào tạo nhiều thạc sĩ, tiến sĩ và bồi dưỡng cán bộ trẻ kế nghiệp. Chị là Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố Cần Thơ khóa IV và là Thường vụ khóa V, Chủ tịch Hội Sinh học và Công nghệ sinh học Cần Thơ. Cùng tập thể và lãnh đạo, Ban Chấp hành đóng góp nhiều ý kiến cho hoạt động khoa học – kỹ thuật thành phố Cần Thơ.

Về việc nước thì vậy, còn việc nhà thì sao? Chị là người vợ tảo tần, đảm đang từ việc lớn tới việc nhỏ, bởi chồng chị cũng là một Giáo sư, tiến sĩ Bùi Chí Bửu. Ông là Viện trưởng Viện nông nghiệp miền Nam tại TPHCM hàng chục năm qua, nay là Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT TPHCM. Với nghị lực của chị đã thực sự ‘nuôi con khỏe, dạy con ngoan’. Trời phù hộ cho anh chị sinh ra được 2 quý tử, các con của chị đã lớn khôn. Nay 1 cháu đi tu nghiệp nước ngoài, 1 cháu là giảng viên trường đại học y dược TPHCM.

Từ công việc chuyên môn đến cuộc sống đời thường của vị GS.TS cũng bình dị như bao người phụ nữ khác. Những dịp ông xã về, chị cùng chồng và các con đi thăm nội, ngoại hay đi điểm tâm buổi sáng thấy thật hạnh phúc, tự hào. Chị xứng đáng là một phụ nữ “giỏi việc nước, đảm việc nhà”.

Những giải thưởng, những huân chương…khi được hỏi thì chị cũng khiêm tốn, từ chối trả lời. Nhưng từ cuộc tôn vinh gần nhất do Liên hiệp các Hội KH&KT Việt Nam tổ chức ngày 10/8/2017 tại Hải Phòng tôi đã truy cập được trên mạng thì thành tích của chị thật “đáng sợ”. Với 2 bằng Lao động sáng tạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, giải Bông lúa vàng giống lúa OM4900, giải thưởng KOVA năm 2013, giải thưởng Bông lúa vàng Việt Nam của Bộ NN&PTNT tặng năm 2015, giải thưởng phụ nữ sáng tạo giống lúa thơm và chịu ngập và giống lúa chịu mặn năm 2015 và Huân chương Lao động hạng Nhì năm 2015, phần thưởng cao quý của nhà nước ta trao tặng, chiến sĩ thi đua toàn quốc năm 2013. Ngoài ra còn hàng chục bằng khen của tỉnh An Giang, thành phố Cần Thơ, Bộ NN&PTNT.

Năm 2017, chị cùng 8 chị em trong tổng số 65 người được tôn vinh là trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu của cả nước. Với bề dày kinh nghiệm và thành tích, chúng ta tin tưởng cánh chim đầu đàn – người tiến sĩ nông học của ĐBSCL còn bay cao, bay xa hơn nữa trong bầu trời khoa học, góp phần xứng đáng trong cuộc cách mạng 4.0.

 

                                                                        Trương Viết Hùng

                                    Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội KH&KT thành phố Cần Thơ

Các bài viết liên quan
CHUYÊN ĐỀ
LHH các tỉnh thành
Số lượt truy cập
số người truy cậpsố người truy cậpsố người truy cậpsố người truy cậpsố người truy cậpsố người truy cậpsố người truy cập
số người truy cậpHôm nay171
số người truy cậpHôm qua193
số người truy cậpTuần này852
số người truy cậpTháng này4011
số người truy cậpTất cả252039
Nghe - Nhìn